پاورپوینت شبهه ظهور امام زمان با قرآن و سنت جديد

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت شبهه ظهور امام زمان با قرآن و سنت جديد :


ظهور امام زمان با قرآن و سنت جدید (شبهه)




روایاتی از ائمه (علیهم‌السّلام) نقل شده است که خبر از ظهور حضرت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) با کتاب جدید, سنت جدید و دین می‌دهند؛ عده‌ای از وهابیان شبهه‌پراکنی کرده‌اند که مهدی شیعیان با این کتاب و سنت جدید در مقابل قرآن و سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) می‌ایستد و با این کتابش مردم را گمراه می‌کند. در این مقاله به بررسی این شبهه و پاسخ به آن می‌پردازیم.

فهرست مندرجات

1 - پاسخ اجمالی شبهه
1.1 - بررسی روایات
2 - روایات شیعه
2.1 - روایت عیون اخبار الرضا
2.1.1 - بررسی سند روایت
2.1.1.1 - احمد بن زیاد
2.1.1.2 - علی بن ابراهیم
2.1.1.3 - ابراهیم بن‌هاشم
2.1.1.4 - ابن ابی‌عمیر
2.1.1.5 - غیاث بن ابراهیم
2.2 - روایت کمال‌الدین
2.2.1 - بررسی سند حدیث
2.2.1.1 - محمد بن حسن
2.2.1.2 - محمد بن الحسن
2.2.1.3 - احمد بن محمد
2.2.1.4 - حسین بن سعید
2.2.1.5 - حماد بن عیسی
2.2.1.6 - سلیم بن قیس
2.3 - روایت کافی
2.4 - روایت صدوق
2.5 - روایت نعمانی
2.6 - روایت جابر
3 - روایات اهل‌سنت
3.1 - روایت ابویعلی
3.1.1 - نقل ابن‌ماجه
3.1.2 - سخن ابن‌قیم
3.1.3 - سخن ابن‌حجر
3.1.4 - سخن شارحین
3.2 - روایت طبرانی
3.3 - روایت مقدسی
4 - تجدید احکام تعطیل شده
4.1 - تعبیر دعای عهد
4.2 - روایت نبوی
4.3 - دعای امام زمان
4.4 - روایت شیخ طوسی
4.5 - دعای زمان غیبت
4.6 - زیارتنامه امام حسن عسگری
4.7 - حدیث نعمانی
4.8 - روایت شیخ مفید
4.9 - دعایی در خصوص امام زمان
5 - برگرداندن رای نادرست بر قرآن
6 - تصحیح قرائت قرآن
6.1 - سخن ثعلبی
6.2 - سخن قشیری
6.3 - قرائت امیرالمومنین از قرآن
6.3.1 - سخن نحاس
6.3.2 - دیدگاه ثعلبی
6.3.3 - سخن شنقیطی
7 - خواندن قرآن با شان نزول
7.1 - روایت سیوطی
7.2 - روایت ابن‌مردویه
7.2.1 - نقل سیوطی
8 - آشکار کردن قرآن حضرت علی
8.1 - سخن ابن‌ حجر
8.2 - سخن ابن‌سیرین
8.3 - روایت کلینی
8.3.1 - بررسی سند
8.3.1.1 - محمد بن یحیی
8.3.1.2 - محمد بن الحسین
8.3.1.3 - عبدالرحمن بن محمد
8.3.1.4 - سالم بن سلمه
8.4 - روایت طبرسی
8.5 - حدیث جابر
9 - آوردن تاویل قرآن
9.1 - روایت قمی
9.2 - اختصاص تاویل قرآن به اهل‌بیت
9.2.1 - روایت خدری
9.2.1.1 - تصحیح روایت
10 - زدودن کهنگی از قرآن
10.1 - روایت محمد صفار
10.1.1 - بررسی سند حدیث
10.1.1.1 - محمد صفار
10.1.1.2 - محمد بن الحسین
10.1.1.3 - جعفر بن بشیر
10.1.1.4 - علا بن رزین
10.1.1.5 - محمد بن مسلم
10.2 - حدیث نبوی
11 - آشکار کردن سنت از بین رفته
11.1 - آتش زدن احادیث
11.2 - منع نقل حدیث
12 - تجدید اسلام به وسیله حضرت عیسی
12.1 - سخن قرطبی
12.2 - سخن ابن‌بطال
12.3 - سخن عینی
13 - نتیجه کلی
14 - پانویس
15 - منبع


پاسخ اجمالی شبهه


نعمانی روایتی را در کتاب الغیبه خود از امام باقر (علیه‌السّلام) چنین نقل کرده است:
(... عن ابی‌جعفر محمد بن علی... قال (علیه‌السّلام): اذا خرج یقوم بامر جدید, وکتاب جدید, وسنه جدیده, وقضا جدید...؛

[1] النعمانی, محمد بن ابراهیم, (متوفای 380), ‌کتاب الغیبه, ص255.

امام قائم که قیام کند امری نو و کتابی نو و قضاوتی نو خواهد داشت.)

همچنین نعمانی روایت دیگری را نیز این چنین نقل کرده است:
(بن یعقوب الجعفی ابوالحسن, قال: حدثنا اسماعیل بن مهران, قال: حدثنا الحسن بن علی بن ابی‌حمزه, عن ابیه ووهیب بن حفص, عن ابی‌بصیر, عن ابی‌عبدالله (علیه‌السّلام), قال: انه قال لی ابی‌ (علیه‌السّلام): لا بد لنار من اذربیجان لا یقوم لها شئ, واذا کان ذلک فکونوا احلاس بیوتکم, والبدوا ما البدنا, فاذا تحرک متحرکنا فاسعوا الیه ولو حبوا والله لکانی انظر الیه بین الرکن والمقام یبایع الناس علی کتاب جدید علی العرب شدید, وقال: ویل لطغاه العرب من شر قد اقترب)

ابوبصیر از امام صادق (علیه‌السّلام) روایت کرده که آن حضرت فرمود: (پدرم امام باقر (علیه‌السّلام) به من فرمود: ناگزیر آتشی از ناحیه آذربایجان زبانه خواهد کشید که هیچ چیز در مقابلش نتواند ایستاد, چون چنین شود خانه‌نشین باشید (بی‌طرف بمانید) و تا آنگاه که ما در خانه نشسته‌ایم شما نیز خانه‌نشین باشید و چون کسی که از طرف ما فعّالیت خود را آغاز کرد به سوی او بشتابید اگر چه با راه رفتن با دست و زانو باشد به خدا سوگند گوئی هم اکنون به او می‌نگرم که میان رکن و مقام به فرمانی جدید از مردم بیعت می‌گیرد, فرمانی که بر عرب سخت گران است, و (پدرم) فرمود: وای بر سرکشان عرب از شرّی که روی نموده است).

[2] النعمانی, محمد بن ابراهیم, (متوفای 380), ‌ کتاب الغیبه, ص194.



بررسی روایات


طبق روایات نقل شده, شکی نیست که حضرت مهدی (علیه‌السّلام) به همان قرآنی عمل خواهد کرد که بر جدش رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نازل شده است و سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و دین اسلام را اجرا خواهد کرد و اگر در برخی روایات نقل شده است که حضرت کتاب جدید, سنت جدید و دین و یا امر جدید می‌آورد, این بدین معنا نیست که قرآنی در مقابل قرآن نازل شده بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) می‌آورد و یا سنتی و دینی بر خلاف سنت و دین پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) می‌آورد, بلکه مراد, تجدید احکام, اجرای حدود تعطیل شده کتاب الهی, اصلاح و رای و افکار نادرست مردم, و زدودن فرسودگی و کهنگی از قرآنی و سنت و اسلام است که فقط نقش آن باقی مانده است. اما چون این‌ها برای مردم تازگی دارد, فکر می‌کنند قرآن جدید و یا سنت جدید و دین جدید است.

روایات شیعه


در روایات فراوانی بر این مطلب تاکید شده است که در عصر ظهور, حضرت مهدی (علیه‌السّلام) قرآن و سنت را معیار اجرای احکام قرار خواهد داد. در این روایات با تعابیر متفاوتی همچون احیا قرآن, عمل به قرآن, دعوت به قرآن و قضاوت بر اساس قرآن, به این نکته اشاره شده است لذا امام مهدی (علیه‌السّلام) به هیچ عنوان در صدد کنار زدن قرآن کریم و جایگزین کردن کتاب دیگری به جای آن نیستند پاره‌ای از روایات یاد شده در منابع شیعه از این قرارند:

روایت عیون اخبار الرضا


شیخ صدوق در کتاب عیون اخبار الرضا از زبان امیرمؤمنان (علیه‌السّلام) نقل کرده که ائمه (علیهم‌السّلام) از قرآن نازل شده بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) جدا نیستند:
(حَدَّثَنَا اَحْمَدُ بْنُ زِیَادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْهَمَدَانِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ اِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ اَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ ابی‌عُمَیْرٍ عَنْ غِیَاثِ‌ بْنِ اِبْرَاهِیمَ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ اَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ اَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ اَبِیهِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه‌السّلام) قَالَ‌: سُئِلَ امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) عَنْ مَعْنَی قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) اِنِّی مُخَلِّفٌ فِیکُمُ‌ الثَّقَلَیْنِ‌ کِتَابَ اللَّهِ وَعِتْرَتِی مَنِ الْعِتْرَهُ؟ فَقَالَ: اَنَا وَالْحَسَنُ وَالْحُسَیْنُ وَالْاَئِمَّهُ التِّسْعَهُ مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ تَاسِعُهُمْ مَهْدِیُّهُمْ وَقَائِمُهُمْ لَا یُفَارِقُونَ کِتَابَ اللَّهِ وَلَا یُفَارِقُهُمْ حَتَّی یَرِدُوا عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) حَوْضَه‌.)

امام صادق (علیه‌السّلام) فرمود: از امیرالمؤمنین (سلام‌اللَّه‌علیه) پرسیدند: معنی گفتار حضرت رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) که فرموده: (انّی مخلّف فیکم الثقلین کتاب اللَّه و عترتی) چیست؟ و عترت چه کسانی هستند؟ حضرت فرمود: مقصود از عترت, من و حسنین و نه نفر از اولاد حسین هستیم, نفر نهمی مهدی و قائم عترت است, اینان از قرآن جدا نخواهند شد تا آنگاه که در کنار حوض خدمت پیغمبر برسند.

[3] الصدوق, محمد بن علی (متوفای381ه), عیون اخبار الرضا (علیه‌السّلام), ج2, ص60, مؤسسه الاعلمی بیروت.


این روایت ثابت می‌کند که اهل بیت (علیهم‌السّلام) از قرآن کریم جدا نمی‌شوند.

بررسی سند روایت


سند این روایت صحیح است. در ذیل به بررسی راویان آن می‌پردازیم:

احمد بن زیاد


احمد بن زیاد بن جعفر همدانی از اساتید شیخ صدوق (رحمهالله‌علیه) است و شیخ از او به بزرگی یاد کرده و می‌گوید: وکان رجلا ثقه دینا فاضلا (رحمه‌الله‌علیه) ورضوانه.
(او شخص مورد اعتماد, متدین و فاضل بود, رحمت و رضوان خداوند بر او نثارش باد).

[4] شیخ صدوق, محمّد بن علی, کمال الدین وتمام النعمه, ص369.


علامه حلی نیز گوید: کان رجلا ثقه دینا فاضلا رضی الله عنه

[5] حلی, حسن بن یوسف, خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال, ص‌70.



علی بن ابراهیم


نجاشی در خصوص ثقه بودن علی بن ابراهیم بن هاشم گوید:
قال النجاشی: القمی, ثقه فی الحدیث, ثبت, معتمد, صحیح المذهب.
او قمی ثقه در روایت, ثابت, معتمد, و صحیح المذهب بود.

[6] خوئی, سیدأبوالقاسم, معجم رجال الحدیث, ج12, ص212, رقم:7830.



ابراهیم بن‌هاشم


حضرت آیت‌الله خوئی در شرح حال ابراهیم بن هاشم می‌نویسد:
اقول: لا ینبغی الشک فی وثاقه ابراهیم بن‌هاشم, ویدل علی ذلک عده امور:
1. انه روی عنه ابنه علی فی تفسیره کثیرا, وقد التزم فی اول کتابه بان ما یذکره فیه قد انتهی الیه بواسطه الثقات. وتقدم ذکر ذلک فی (المدخل) المقدمه الثالثه.
2. ان السید ابن طاووس ادعی الاتفاق علی وثاقته, حیث قال عند ذکره روایه عن امالی الصدوق فی سندها ابراهیم بن‌هاشم: " ورواه الحدیث ثقات بالاتفاق ". فلاح السائل: الفصل التاسع عشر, الصفحه 158.
3. انه اول من نشر حدیث الکوفیین بقم. والقمیون قد اعتمدوا علی روایاته, وفیهم من هو مستصعب فی امر الحدیث, فلو کان فیه شائبه الغمز لم یکن یتسالم علی اخذ الروایه عنه, وقبول قوله.

من می‌گویم: شایسته نیست که در وثاقت ابراهیم بن‌هاشم تردید شود, برای اثبات این مطلب چند مطلب دلالت دارد:
1. علی بن ابراهیم در تفسیر خود روایات زیادی از او نقل کرده است؛ در حالی که او در اول کتاب خود ملتزم شده است که هر چه در این کتاب آورده است, به واسطه افراد ثقه به او رسیده است. بحث این مطلب در کتاب المدخل مقدمه سوم گذشت.
2. سید بن طاووس ادعای اتفاق بر وثاقت او را کرده است؛ چنانچه در ذکر روایتی که او در سندش ابراهیم بن‌هاشم وجود دارد گفته: تمام روات آن به اتفاق علما ثقه هستند.
3. او نخستین کسی است که حدیث مردم کوفه را در قم انتشار داد و قمی‌ها به روایات او اعتماد کرده‌اند. در میان قمی‌ها کسانی بودند که در باره روایت سخت‌گیر بودند, اگر در او احتمال اشکال وجود داشت, تمام قمی‌ها بر گرفتن روایت از او و قبول روایاتش اتفاق نمی‌کردند.

[7] خوئی, سیدأبوالقاسم, معجم رجال الحدیث, ج1, ص291, رقم:332.



ابن ابی‌عمیر


محمد بن ابی‌عمیر از اصحاب اجماع می‌باشد.
نجاشی در خصوص او گوید: قال النجاشی: جلیل القدر, عظیم المنزله فینا وعند المخالفین...
او نزد موافق و مخالف جلیل القدر و دارای منزلت و مقام والایی است.

[8] نجاشی, أبوالعبّاس, رجال النجاشی, ص‌326.


کشی نیز گوید: اجمع اصحابنا علی تصحیح ما یصح عن هؤلا و تصدیقهم و اقروا لهم بالفقه و العلم و هم سته نفر آخر دون السته نفر الذین ذکرناهم فی اصحاب ابی‌عبدالله (ع) منهم یونس بن عبد الرحم

[9] طوسی, محمد بن حسن‌, رجال‌ الکشی, ص‌556.


شیخ طوسی نیز گوید: ثقه

[10] طوسی, محمد بن حسن‌, رجال الطوسی, ص‌365.


وی همچنین گوید: کان من اوثق الناس عند الخاصه و العامه
او نزد شیعه و سنی از موثق‌ترین افراد بود.

[11] طوسی, محمد بن حسن‌, فهرست ‌الطوسی, ص‌218.



غیاث بن ابراهیم


نجاشی درباره غیاث بن ابراهیم التمیمی الاسدی گوید: ثقه

[12] نجاشی, أبوالعبّاس, رجال النجاشی, ص‌305.



روایت کمال‌الدین


شیخ صدوق (رحمهالله‌علیه) در کتاب کمال الدین روایت دیگری را نیز چنین نقل می‌کند:
(حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ اَحْمَدَ بْنِ الْوَلِیدِ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ اَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ اِبْرَاهِیمَ بْنِ عُمَرَ الْیَمَانِیِّ عَنْ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ الْهِلَالِیِّ عَنْ امیرالمؤمنین عَلِیِّ بْنِ ابی‌طَالِبٍ (علیه‌السّلام) قَالَ: اِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وتَعَالَی طَهَّرَنَا وعَصَمَنَا وجَعَلَنَا شُهَدَا َ عَلَی خَلْقِهِ وحُجَجاً فِی اَرْضِهِ وجَعَلَنَا مَعَ الْقُرْآنِ وجَعَلَ الْقُرْآنَ مَعَنَا لَا نُفَارِقُهُ ولَا یُفَارِقُنَا.)

سلیم بن قیس هلالی از امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) نقل کرده است که آن حضرت فرمود: به درستی که خدای تبارک و تعالی‌ ما را پاکیزه و معصوم گردانید, و ما را گواه بر خلق خود و حجت در زمین قرار داد, ما را با قرآن و قرآن را با ما قرار داد, نه ما از قرآن جدا شویم و نه او از ما جدا می‌شود.

[13] الصدوق, ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای381ه), کمال الدین و تمام النعمه, ص240, تحقیق:علی اکبر الغفاری, ناشر:مؤسسه النشر الاسلامی (التابعه) لجماعه المدرسین قم, 1405ه.


همچنان که ملاحظه نمودید, حضرت علی (علیه‌السّلام) در روایت فوق بیان نمودند که اهل بیت (علیهم‌السّلام) (که امام زمان (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) یکی از مصادیق آن می‌باشند) همواره همراه قرآن هستند و هرگز از آن جدا نمی‌شوند.

بررسی سند حدیث


سند این روایت صحیح است. در ذیل به بررسی راویان آن می‌پردازیم:

محمد بن حسن


نجاشی در توثیق محمد بن الحسن بن ولید گوید: شیخ القمیین و فقیههم و متقدمهم و وجههم
او استاد علمای قم, فقیه آنها بود و بر همگی مقدم و در میان علمای قم, چهره برتر بود.

[14] نجاشی, أبوالعبّاس, رجال النجاشی, ص‌383.

[15] حلی, حسن بن یوسف, خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال, ص‌147.


شیخ طوسی گوید: جلیل القدر بصیر بالفقه ثقه

[16] طوسی, محمد بن حسن‌, رجال الطوسی, ص‌439.



محمد بن الحسن


نجاشی در خصوص محمد بن الحسن الصفار گوید: کان وجها فی اصحابنا القمیین ثقه عظیم القدر راجحا
وی از چهرهای برتر در میان علمای قم بود و فردی مورد وثوق و والا مقام و برتر بود.

[17] نجاشی, أبوالعبّاس, رجال النجاشی, ص‌354.

[18] حلی, حسن بن یوسف, خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال, ص‌112.



احمد بن محمد


نجاشی درباره احمد بن محمد بن عیسی گوید: ابو جعفر رحمه الله شیخ القمیین و وجههم و فقیههم
شیخ طوسی نیز می‌نویسد: ثقه

[19] طوسی, محمد بن حسن‌, رجال الطوسی, ص‌351.



حسین بن سعید


شیخ طوسی در فهرست گوید: ثقه

[20] طوسی, محمد بن حسن‌, فهرست ‌الطوسی, ص‌104.

در رجالش نیز گوید: الاهوازی ثقه

[21] طوسی, محمد بن حسن‌, رجال الطوسی, ص‌355.



حماد بن عیسی


نجاشی درباره حماد بن عیسی گوید: کان ثقه فی حدیثه صدوقا
او فردی مورد اطمینان و در حدیث راستگو بود.

[22] نجاشی, أبوالعبّاس, رجال النجاشی, ص‌142.


شیخ طوسی گوید: ثقه

[23] طوسی, محمد بن حسن‌, فهرست ‌الطوسی, ص‌157.

در رجال نیز گوید: ثقه

[24] طوسی, محمد بن حسن‌, رجال الطوسی, ص‌334.



سلیم بن قیس


سلیم بن قیس هلالی, از اصحاب و یاران خاص پنج امام اول شیعیان بوده است. آیت‌الله خوئی در شرح حال او می‌نویسد:
سلیم بن قیس: قال النجاشی فی زمره من ذکره من سلفنا الصالح فی الطبقه الاولی: سلیم بن قیس الهلالی له کتاب, یکنی ابا صادق.
آقای خوئی (رحمهالله‌علیه) سپس در ادامه نکاتی را در باره او این چنین بیان می‌کند:
الاولی: ان سلیم بن قیس - فی نفسه - ثقه جلیل القدر عظیم الشان, ویکفی فی ذلک شهاده البرقی بانه من الاولیا من اصحاب امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام), المؤیده بما ذکره النعمانی فی شان کتابه, وقد اورده العلامه فی القسم الاول وحکم بعدالته.
سلیم بن قیس هلالی... نجاشی او را در زمره گذشتگان صالح از طبقه اول آورده است...
سلیم بن قیس هلالی فی نفسه, ثقه, جلیل القدر و والا مقام است. برای اثبات این مطلب, شهادت برقی به این که او اولیا اصحاب امیرمؤمنان (علیه‌السّلام) بوده کفایت می‌کند. این مطلب را گفتار نعمانی در باره کتاب سلیم تایید می‌کند. علامه حلی نیز او را در قسم اول آورده و حکم به عدالتش کرده است.

[25] خوئی, سیدأبوالقاسم, معجم رجال الحدیث, ج9, ص226, رقم:5401.


همانطوری که ملاحظه نمودید در دو روایت فوق بیان شد که اهل بیت (علیهم‌السّلام) از جمله امام مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) همواره در کنار قرآن بوده و لحظه‌ای از آن جدا نیستند. بنابراین این ادعا مبنی بر اینکه حضرت ولی عصر (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) قرآن جدیدی غیر قرآن رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) می‌آورند, کاملا بی اساس است.
علاوه بر دو روایت فوق, روایات دیگری نیز در این زمینه وجود دارد که به خاطر اختصار فقط به ذکر روایات بسنده می‌کنیم.

روایت کافی


کلینی روایتی را نقل کرده است که در آن اشاره شده است که امام مهدی (علیه‌السّلام) به کتاب خدا عمل می‌کند:
(الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْاَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّا ِ عَنْ ابی‌بَصِیرٍ عَنْ اَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ ابوجَعْفَرٍ ع وَ اَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ اِنَّکُمْ اَهْلُ بَیْتِ رَحْمَهٍ اخْتَصَّکُمُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی بِهَا فَقَالَ لَهُ کَذَلِکَ نَحْنُ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ لَا نُدْخِلُ اَحَداً فِی ضَلَالَهٍ وَ لَا نُخْرِجُهُ مِنْ هُدًی اِنَّ الدُّنْیَا لَا تَذْهَبُ حَتَّی یَبْعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ رَجُلًا مِنَّا اَهْلَ الْبَیْتِ یَعْمَلُ بِکِتَابِ اللَّهِ‌ لَا یَرَی‌ فِیکُمْ‌ مُنْکَراً اِلَّا اَنْکَرَهُ.)

احمد بن عمر می‌گوید: امام باقر (علیه‌السّلام) در پاسخ مردی که به آن حضرت گفت: شما خاندان رحمت هستید که خدای تبارک و تعالی شما را مخصوص و ویژه آن گردانیده, فرمود: ما این چنین هستیم, و خدای را سپاسگزاریم. ما هیچ کسی را در گمراهی نیفکندیم و از راه راست بیرون نبردیم. همانا دنیا به پایان نرسد تا آنکه خداوند عزّوجل مردی از خاندان ما اهل بیت که به کتاب خدا عمل کند و در میان شما عمل زشتی نمی‌بیند مگر آنکه انکارش می‌کند.

[26] الکلینی الرازی, ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق (متوفای328 ه), الاصول من الکافی, ج8, ص396, ناشر:اسلامیه‌, تهران‌, الطبعه الثانیه, 1362 ه. ش.



روایت صدوق


همچنین در روایت دیگر از امام باقر (علیه‌السّلام) آمده است که حضرت مهدی (علیه‌السّلام) عالم به قرآن و سنت پیامبر (ص‌) است:
(وَ بِهَذَا الْاِسْنَادِ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ اَحْمَدَ بْنِ مُوسَی رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ابی‌عَبْدِ اللَّهِ الْکُوفِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ اِسْمَاعِیلَ الْبَرْمَکِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا اِسْمَاعِیلُ بْنُ مَالِک عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ ابی‌جَعْفَرٍ ع قَالَ: اِنَّ الْعِلْمَ بِکِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ سُنَّهِ نَبِیِّهِ صلیَنْبُتُ فِی قَلْبِ مَهْدِیِّنَا کَمَا یَنْبُتُ الزَّرْعُ عَنْ اَحْسَنِ نَبَاتِه؛

[27] الصدوق, ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای381ه), کمال الدین و تمام النعمه, ص653, تحقیق:علی اکبر الغفاری, ناشر:مؤسسه النشر الاسلامی (التابعه) لجماعه المدرسین قم, 1405ه. (مکتبه اهل بیت).

جابر از امام باقر (علیه‌السّلام) روایت می‌کند که فرمود: علم به کتاب خدای تعالی و سنّت پیامبرش در قلب مهدی ما می‌روید و نشو و نما می‌کند همچنان که نباتات به بهترین وجه نشو و نما می‌کند.)

روایت نعمانی


در روایات دیگر نیز بیان شده است که در زمان ظهور زنان نیز طبق کتاب خدا و سنت رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) ‌ در خانه‌هایشان حکم می‌کنند. این نشان از این دارد که در زمان امام مهدی (علیه‌السّلام) احکام طبق قرآن نازل شده و سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) جاری می‌شود.
نعمانی روایتی را ذیل بیان (نشانه‌ها و کردار آن امام مهدی (علیه‌السّلام)) از امام باقر (علیه‌السّلام) چنین نقل کرده است:
(... رَجُلٌ مِنَّا اَهْلَ الْبَیْتِ فَیُعْطِیکُمْ فِی السَّنَهِ عَطَا َیْنِ وَ یَرْزُقُکُمْ فِی الشَّهْرِ رِزْقَیْنِ وَ تُؤْتَوْنَ الْحِکْمَهَ فِی زَمَانِهِ حَتَّی اِنَّ الْمَرْاَهَ لَتَقْضِی فِی بَیْتِهَا بِکِتَابِ اللَّهِ تَعَالَی وَ سُنَّهِ رَسُولِ اللَّه‌؛

[28] النعمانی, محمد بن ابراهیم متوفای 380, کتاب الغیبه, ص239.

[29] المجلسی, محمد باقر (متوفای 1111ه), بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار, ج52, ص352, تحقیق:محمد الباقر البهبودی, ناشر:مؤسسه الوفا - بیروت - لبنان, الطبعه:الثانیه المصححه, 1403ه - 1983م.

حمران بن اعین از امام باقر (علیه‌السّلام) روایت کرده که آن حضرت فرمود: مردی از ما خاندان در هر سالی دو نوبت به شما بخشش خواهد کرد و در هر ماه دو نوبت به شما عطا خواهد نمود, در دوران او شما از حکمت برخوردار می‌شوید تا آنجا که یک زن در خانه خود بر اساس کتاب خدای تعالی و روش پیامبر خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به انجام تکالیف شرعی خود پردازد.)

روایت جابر


شیخ صدوق روایتی را از جابر نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمودند مهدی موعود (علیه‌السّلام) به سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) عمل می‌کند:
(عن عبدالله بن المغیره عن سفیان بن عبد المؤمن الانصاری, عن عمرو ابن شمر, عن جابر قال... وقال رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) وهو رجل منی اسمه کاسمی یحفظنی الله فیه ویعمل بسنتی یملا الارض قسطا وعدلا ونورا بعد ما تمتلی ظلما وجورا وسو ا؛

[30] الصدوق, ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای381ه), علل الشرائع, ج1, ص161, تحقیق:السید محمد صادق بحر العلوم, ناشر:المکتبه الحیدریه النجف, 1385ه 1966م.

حضرت فرمودند: آن حضرت مردی است از من, اسمش همچون اسم من بوده و خدا امر من را در او حفظ و نگاه می‌دارد, به سنّت من عمل کرده و زمین را پر از عدل و داد و نور نموده بعد از آن که از ظلم و ستم و زشتی‌ها پر شده باشد.

طبق این روایات که دارای تعدد طرق نیز هستند, قرآنی که در زمان حضرت مهدی (علیه‌السّلام) مورد عمل قرار می‌گیرد, همان قرآنی است که بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نازل شده است و به همان سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) عمل می‌کند

روایات اهل‌سنت


در روایات معتبر اهل سنت نیز نقل شده است که جضرت مهدی (علیه‌السّلام) بعد از ظهور طبق سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) با مردم رفتار می‌کند و دین اسلام را در زمین پیاده می‌کند:

روایت ابویعلی


روایت معتبری را ابویعلی نقل کرده است که در آن آمده است حضرت مهدی (علیه‌السّلام) به شریعت و سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) عمل می‌کند:
(حدثنا ابوهشام الرفاعی حدثنا وهب بن جریر حدثنا هشام بن ابی‌عبدالله عن قتاده عن صالح ابی‌الخلیل عن صاحب له وربما قال صالح عن مجاهد عن‌ام سلمه زوج النبی صلی الله علیه وسلم قالت قال رسول الله صلی الله علیه وسلم. . فیخرج رجل من قریش من اهل المدینه... فیقسم بین الناس فیئهم ویعمل فیهم سنه نبیهم ویلقی الاسلام بجرانه الی الارض؛

[31] ابویعلی الموصلی التمیمی, احمد بن علی بن المثنی (متوفای307 ه), مسند ابی‌یعلی, ج12, ص369, تحقیق:حسین سلیم اسد, ناشر:دار المامون للتراث - دمشق, الطبعه:الاولی, 1404 ه – 1984م.

مردی از قریش از اهل مدینه اموال را بین مردم تقسیم می‌کند و در میان مردم به سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) رفتار می‌کند و اسلام را به طور کامل در روی زمین پیاده می‌کند.)

محقق کتاب گوید: اسناده من طریق مجاهد حسن

[32] ابویعلی الموصلی التمیمی, احمد بن علی بن المثنی (متوفای307 ه), مسند ابی‌یعلی, ج12, ص369, تحقیق:حسین سلیم اسد, ناشر:دار المامون للتراث - دمشق, الطبعه:الاولی, 1404 ه – 1984م.



نقل ابن‌ماجه


ابن‌ماجه نیز این روایت را با‌ اندکی اختلاف نقل کرده است:
(... فَیَقْسِمُ الْمَالَ وَیَعْمَلُ فی الناس بِسُنَّهِ نَبِیِّهِمْ صلی الله علیه وسلم وَیُلْقِی الْاِسْلَامُ بِجِرَانِهِ الی الارض؛

[33] السجستانی الازدی, ابوداود سلیمان بن الاشعث (متوفای 275ه), سنن ابی‌داود, ج4, ص107, تحقیق:محمد محیی‌الدین عبدالحمید, ناشر:دار الفکر.

در میان مردم به سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) رفتار می‌کند و اسلام را به طور کامل در روی زمین پیاده می‌کند.)

سخن ابن‌قیم


ابن‌قیم این روایت را نقل و گوید:
ورواه ابویعلی الموصلی فی مسنده من حدیث قتاده عن صالح ابی‌الخلیل عن صاحب له وربما قال صالح عن مجاهد عن‌ام سلمه والحدیث حسن ومثله مما یجوز ان یقال فیه صحیح

[34] الزرعی الدمشقی الحنبلی, شمس الدین ابوعبدالله محمد بن ابی‌بکر ایوب (مشهور به ابن القیم الجوزیه) (متوفای751ه), المنار المنیف فی الصحیح والضعیف, ج1, ص145, تحقیق:عبدالفتاح ابوغده, ناشر:مکتب المطبوعات الاسلامیه, حلب, الطبعه:الثانیه, 1403ه.



سخن ابن‌حجر


ابن‌حجر نیز در خصوص این روایت گوید: وصح انه صلی الله علیه وسلم قال یکون اختلاف

[35] الهیثمی, ابوالعباس احمد بن محمد بن علی ابن حجر (متوفای973ه), الصواعق المحرقه علی اهل الرفض والضلال والزندقه, ج2, ص476, تحقیق عبدالرحمن بن عبدالله الترکی - کامل محمد الخراط, ناشر:مؤسسه الرساله - لبنان, الطبعه:الاولی, 1417ه - 1997م.



سخن شارحین


شارحین این روایات نیز اشاره کرده‌اند که این شخص مهدی می‌باشد که طبق شریعت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) عمل می‌کند.
ملا علی قاری در این خصوص گوید: ‌ای المهدی فی الناس (بسنه نبیهم) ‌ای شریعته
مهدی در بین مردم به شریعت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) عمل می‌کند.

[36] ملا علی القاری, نورالدین ابوالحسن علی بن سلطان محمد الهروی (متوفای1014ه), مرقاه المفاتیح شرح مشکاه المصابیح, ج8, ص3442.


عظیم‌آبادی نیز قریب به این تعبیر را ذکر می‌کند:
ویعمل) ‌ای المهدی (فی الناس بسنه نبیهم) فیصیر جمیع الناس عاملین بالحدیث ومتبعیه
مهدی در بین مردم به سنت عمل می‌کند یعنی اینکه مردم را عمل به روایات و پیروان آن می‌گرداند.

[37] العظیم آبادی, محمد شمس الحق (متوفای1329ه), عون المعبود شرح سنن ابی‌داوود, ج11, ص255, ناشر:دار الکتب العلمیه - بیروت, الطبعه:الثانیه, 1995م.



روایت طبرانی


طبرانی روایتی را چنین نقل می‌کند:
حدثنا احمد قال حدثنا ابوجعفر قال حدثنا محمد بن سلمه عن ابی الواصل عن ابی‌الصدیق الناجی عن الحسن بن یزید السعدی احد بنی بهدله عن ابی‌سعید الخدری قال سمعت رسول الله یقول یخرج رجل من امتی یقول بسنتی
مردی از امت من خروج می‌کند که به سنت من سخن می‌گوید.

[38] الطبرانی, ابوالقاسم سلیمان بن احمد بن ایوب (متوفای360ه), المعجم الاوسط, ج2, ص15, تحقیق:طارق بن عوض الله بن محمد, ‌عبد المحسن بن ابراهیم الحسینی, ناشر:دارالحرمین, القاهره, 1415ه.



روایت مقدسی


در کتاب السنن الوارده فی الفتن وغوائلها والساعه واشراطها, روایت دیگری چنین نقل شده است:
(حدثنا عبدالله بن عمرو حدثنا عتاب بن‌هارون حدثنا الفضل بن عبیدالله حدثنا عبدالله بن عمرو حدثنا محمد بن سلمه حدثنا ابوالواصل 4 عن ابی‌امیه الحبطی عن الحسن بن یزید السعدی عن ابی‌سعید الخدری قال قال رسول الله صلی الله علیه وسلم یخرج رجل من امتی یعمل بسنتی ینزل الله له البرکه من السما )

[39] المقرئ الدانی, ابو عمرو عثمان بن سعید الوفاه:444, السنن الوارده فی الفتن وغوائلها والساعه واشراطها, ج5, ص1063, دار النشر:دار العاصمه, الریاض, 1416, الطبعه:الاولی, تحقیق:د. ضا الله بن محمد ادریس المبارکفوری

[40] المقدسی الشافعی السلمی, جمال‌الدین, یوسف بن یحیی بن علی (متوفای:685 ه), عقد الدرر فی اخبار المنتظر, ج1, ص229, طبق برنامه الجامع الکبیر.


بنابراین وقتی مهدی موعود (علیه‌السّلام) ظهور کند, به همان قرآن نازل شده بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و به سنت ایشان در بین مردم عمل خواهد کرد و دین اسلام را آشکار می‌کند.

تجدید احکام تعطیل شده


پیرایه‌هائی که در طول تاریخ اسلام توسط حکام جور, فاسق و نالایق و دیگران به اسلام بسته شده است, دین مبین اسلام را طوری نشان داده است که اگر حضرت مهدی (علیه‌السّلام) بخواهد آنها را از اسلام دور کند و حقیقت قرآن و اسلام را آشکار سازد, مردم گمان خواهد کرد که حضرت یک قرآن و اسلام جدیدی را آورده است در صورتی که حضرت برنامه‌های همان اسلامی را به اجرا می‌گذارد که جدش رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) آن را از طریق وحی آورده بود. همچنانکه در روایات نیز به این امر اشاره شده است.
در دعاها و روایات مربوط به امام زمان (علیه‌السّلام), امام به عنوان تجدیدکننده احکام تعطیل شده قرآن که مردم به آن عمل نمی‌کنند, معرفی شده است که در این صورت مراد از کتاب جدید یعنی زنده کننده احکام قرآن است. همچنین بیان شده است که حضرت مهدی (علیه‌السّلام) فرسودگی را از اسلام بر طرف کرده و اسلام را زنده و آشکار می‌کند.

تعبیر دعای عهد


در دعای معروف و معتبر عهد که ابن مشهدی نیز آن را نقل کرده است, به این مسئله چنین اشاره شده است:
واجعله مفزعا للمظلوم من عبادک, وناصرا لمن لا یجد ناصرا غیرک, ومجددا لما عطل من احکام کتابک, ومشیدا لما ورد من اعلام دینک وسنن نبیک صلی الله علیه وآله, واجعله اللهم ممن حصنته من باس المعتدین.
پروردگارا! او را پناه بندگان ستمدیده‌ات و یاور مردمی که جز تو یاوری ندارند قرار ده! او را بفرست تا احکام تعطیل شده کتابت (قرآن) را تجدید و آثار دینت و سنت‌های پیغمبرت را محکم کند و او را از خطر وجود دشمنان, در پرتو لطف خود نگاهدار!

[41] المشهدی الحائری, الشیخ ابوعبدالله محمد بن جعفر بن علی (متوفای610ه), المزار, ص665, تحقیق:جواد القیومی الاصفهانی, ناشر:مؤسسه النشر الاسلامی, الطبعه:الاولی, رمضان المبارک 1419ه.

[42] الکفعمی, الشیخ ابراهیم متوفای (905), المصباح, ص552, بیروت, ناشر:مؤسسه الاعلمی للمطبوعات, چاپ:الثالثه, سال چاپ:1403 - 1983م.


این دعا را علامه مجلسی نقل و در خصوص اسناد آن گوید:
مَا رُوِیَ بِالْاَسَانِیدِ الْمُعْتَبَرَهِ عَنِ الصَّادِقِ ع اَنَّهُ قَالَ: مَنْ دَعَا اِلَی اللَّهِ تَعَالَی اَرْبَعِینَ صَبَاحاً بِهَذَا الْعَهْدِ کَانَ مِنْ اَنْصَارِ قَائِمِنَا فَاِنْ مَاتَ قَبْلَهُ اَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ قَبْرِهِ وَ اَعْطَاهُ بِکُلِّ کَلِمَهٍ اَلْفَ حَسَنَهٍ وَ مَحَا عَنْهُ اَلْفَ سَیِّئَهٍ وَ هُوَ اللَّهُمَ‌ رَبَ‌ النُّورِ الْعَظِیمِ‌ الدُّعَا

[43] المجلسی, محمدباقر (متوفای 1111ه), بحار الانوار (ط - بیروت), ج‌53, ص327.



روایت نبوی


همچنین در روایتی از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در این خصوص چنین آمده است:
(...اِنَّ الثَّانِیَ عَشَرَ مِنْ وُلْدِی یَغِیبُ حَتَّی لَا یُرَی وَ یَاْتِی عَلَی اُمَّتِی زَمَنٌ لَا یَبْقَی مِنَ الْاِسْلَامِ اِلَّا اسْمُهُ وَ لَا مِنَ الْقُرْآنِ‌ اِلَّا رَسْمُهُ‌ فَحِینَئِذٍ یَاْذَنُ اللَّهُ لَهُ بِالْخُرُوجِ فَیُظْهِرُ الْاِسْلَامَ وَ یُجَدِّدُ الدِّینَ؛

[44] الخزاز القمی الرازی, ابی‌القاسم علی بن محمد بن علی, کفایه الاثر فی النص علی الائمه الاثنی عشر, ص24, تحقیق:السید عبد اللطیف الحسینی الکوه کمری الخوئی, ناشر:انتشارات قم, 140ه.

دوازدهمین فرزندم از نظرها پنهان می‌گردد و دیده نمی‌شود و زمانی بر پیروان من خواهد آمد که از اسلام جز نام و از قرآن جز نقشی باقی نماند. در این هنگام خداوند بزرگ به او (مهدی) اجازه می‌ دهد و اسلام را با او آشکار و تجدید می‌کند.)

دعای امام زمان


در دعای که از امام مهدی (علیه‌السّلام) نیز نقل شده است, چنین آمده است:
دُعَا ٌ آخَرُ مَرْوِیٌّ عَنْ صَاحِبِ الزَّمَانِ ع خَرَجَ اِلَی ابی‌الْحَسَنِ الضَّرَّابِ الْاَصْفَهَانِیِّ بِمَکَّهَ بِاِسْنَادٍ لَمْ نَذْکُرْهُ اخْتِصَاراً نُسْخَتُهُ‌- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.... ‌ اللهم! جدد به ما امتحی من دینک واحی به ما بدل من کتابک واظهر به ما غیر من حکمک حتی یعود دینک به وعلی یدیه غضا جدیدا خالصا مخلصا لا شک فیه
خدایا دین محوشده خودت را بوسیله امام مهدی (علیه‌السّلام) تجدید کن و احکام کتابت را که‌ تغییر پیدا کرده است, بوسیله ایشان احیا کن و احکام تغییر یافته‌ات را بوسیله ایشان آشکار کن تا دین تو به حالت نخست بازگردد در حالی به دست او دین با طراوت, جدید و صحیح و عاری از کژی و بدعت باشد.

[45] الطوسی, الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن, مصباح المتهجد, ص406, بیروت, مؤسسه فقه الشیعه, لبنان چاپ الاولی, سال چاپ:1411-1991 م.



روایت شیخ طوسی


شیخ طوسی در جای دیگر از امام رضا (علیه‌السّلام) چنین نقل می‌کند:
(رَوَی یُونُسُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ‌ اَنَّ الرِّضَا ع کَانَ یَاْمُرُ بِالدُّعَا ِ لِصَاحِبِ الْاَمْرِ بِهَذَا... اللهم طهر منهم بلادک واشف منهم عبادک واعز به المؤمنین واحی به سنن المرسلین, ودارس حکم النبیین وجدد به ما امتحی من دینک وبدل من حکمک حتی تعید دینک به وعلی یدیه جدیدا غضا محضا صحیحا, لَا عِوَجَ فِیهِ وَ لَا بِدْعَهَ مَعَه‌؛

[46] الطوسی, الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن, مصباح المتهجد, ص409-410, بیروت, مؤسسه فقه الشیعه, لبنان چاپ الاولی, سال چاپ:1411 - 1991 م.

خدایا بلادهایت را از وجود آلوده آنان (کفار, جبارین, ملحدین) پاک کن, و با محو ایشان بندگانت را تشفی بده, و مؤمنان را به وجود آن حضرت عزیز گردان, و روش‌های رسولان و احکام کهنه پیامبران را به او زنده کن, و به وسیله او آنچه را از دینت محو شده و از قانونت تغییر یافته, تجدید فرما, تا دینت را به وجود او بازگردانی, و بر دو دست او جدید و تازه و خالص و صحیح نمایی که کجی در آن دیده نشود و بدعت و پیرایه‌ای همراهش نباشد, تا اینکه با عدالتش تاریکی‌های‌ نابرابری را روشن کنی.

دعای زمان غیبت


در دعایی که در غیبت امام مهدی (علیه‌السّلام) خوانده می‌شود که شیخ صدوق نیز آن را نقل می‌کند, چنین آمده است:
وَتُطَهِّرَ مِنْهُمْ بِلَادَکَ وَ اشْفِ مِنْهُمْ صُدُورَ عِبَادِکَ وَ جَدِّدْ بِهِ مَا امْتَحَی مِنْ دِینِکَ‌واَصْلِحْ‌ بِهِ‌ مَا بُدِّلَ‌ مِنْ‌ حُکْمِکَ‌ وَ غَیِّرْ مِنْ سُنَّتِکَ حَتَّی یَعُودَ دِینُکَ بِه‌
شهرهای خود را از وجود (جباران و کافران) پاک کن و سینه بندگانت را تشفّی ده و دین محوشده خودت را به دست حضرت مهدی (علیه‌السّلام) تجدید کن و احکام‌ تبدیل شده و سنت تغییر یافته خود را با و جود او اصلاح کن تا دین تو بر برگردد.

[47] الصدوق, ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای381ه), کمال الدین و تمام النعمه, ص514, تحقیق:علی اکبر الغفاری, ناشر:مؤسسه النشر الاسلامی (التابعه) لجماعه المدرسین قم, 1405ه, (مکتبه اهل بیت).



زیارتنامه امام حسن عسگری


در زیارتنامه امام حسن عسگری (علیه‌السّلام) نیز به این امر اشاره شده است که فرزند آن حضرت با زدودن فرسودگی از اسلام در حقیقت اسلام ناب را تجدید می‌کند و پرده از کهنگی قرآن بر می‌دارد.
علامه مجلسی از سید بن طاووس در این خصوص چنین نقل می‌کند:
السلام علیک یا ابا الامام المنتظر, الظاهره للعاقل حجته, والثابته فی الیقین معرفته المحتجب عن اعین الظالمین, والمغیب عن دوله الفاسقین, والمعید ربنا به الاسلام جدیدا بعد الانطماس, والقرآن غضا بعد الاندراس
درود بر شما‌ای پدر امام منتظر که برای خردمند حجت او عیان است و شناخت و معرفت او یقینا ثابت است همان کسی که از دیده ستمکاران نهان و از دولت و حکومت فاسقان غایب شده است. همان شخصی که پروردگار ما به وسیله اش دین اسلام را پس از محو شدن و قرآن را پس از کهنگی تازه می‌گرداند.

[48] المجلسی, محمد باقر (متوفای 1111ه), بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار, ج102, ص67, تحقیق:محمد الباقر البهبودی, ناشر:مؤسسه الوفا - بیروت - لبنان, الطبعه:الثانیه المصححه, 1403ه - 1983م.



حدیث نعمانی


در روایتی دیگر اشاره شده است که وقتی حضرت مهدی (علیه‌السّلام) به امر جدید دعوت می‌کند, این جدید بودن, به لحاظ غربت اسلام است که غریب می‌شود.
نعمانی چنین نقل کرده است:
(حدثنا احمد بن محمد بن سعید بن عقده, قال: حدثنی علی بن الحسن التیملی, قال: حدثنی اخوای محمد واحمد ابنا الحسن, عن ابیهما, عن ثعلبه بن میمون وعن جمیع الکناسی, جمیعا, عن ابی‌بصیر, عن کامل, عن ابی‌جعفر (علیه‌السّلام) انه قال ان قائمنا اذا قام دعا الناس الی امر جدید کما دعا الیه رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم), وان الاسلام بدا غریبا وسیعود غریبا کما بدا, فطوبی للغربا )

ابوبصیر از کامل و از امام باقر (علیه‌السّلام) روایت کرده که آن حضرت فرمود: (قائم ما چون قیام کند مردم را به امر نوینی دعوت خواهد نمود همان‌گونه که رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) دعوت فرمود, و اسلام غریبانه آغاز شد و باز همچنان که غریبانه آغاز شد بود, غریب خواهد گردید, و خوشا بحال غریبان.

[49] النعمانی, محمد بن ابراهیم, (متوفای 380), کتاب الغیبه, ص 320.



روایت شیخ مفید


شیخ مفید روایتی را از امام‌ صادق (علیه‌السّلام) نقل می‌کند که فرمودند:
(وَ رَوَی مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ ابی‌عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَال‌ اذا قام‌ القائم دعا الناس الی ‌الاسلام جدیدا و هداهم الی امر قد دثر و ضل عنه‌الجمهور و انما سمی‌ القائم مهدیا لانه یهدی الی امر مضلول عنه و سمی‌القائم لقیامه بالحق‌؛

[50] الشیخ المفید, محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم ابی‌عبدالله العکبری البغدادی (متوفای413 ه), الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد, ج2, ص383, تحقیق:مؤسسه آل البیت (علیهم‌السّلام) لتحقیق التراث, ناشر:دار المفید للطباعه والنشر والتوزیع - بیروت - لبنان, الطبعه:الثانیه, 1414ه - 1993 م.

امام صادق (علیه‌السّلام) فرمودند: وقتی قائم قیام کند مردم را از نو به اسلام فراخواند و آنان را به امری که کهنه و فرسوده گردیده و عامه مردم از آن گمراه شده‌اند, رهنمون سازد. قائم, مهدی نامیده شده است زیرا مردم را به امر گمشده‌ای راهنمایی می‌کند و بدین جهت قائم نامیده شده است که برای اقامه حق قیام می‌کند.

دعایی در خصوص امام زمان


در یکی از ادعیه مربوط به امام مهدی (علیه‌السّلام) اشاره شده است که حضرت قرآنی را که احکامش تغییر پیدا کرده است, زنده می‌کند:
اللهم! جدد به ما امتحی من دینک واحی به ما بدل من کتابک واظهر به ما غیر من حکمک حتی یعود دینک به وعلی یدیه غضا جدیدا خالصا مخلصا لا شک فیه وَ لَا شبهه معه ولا باطل عنده ولا بدعه لدیه‌
بار خدایا! به دست او آنچه از دینت فراموش شده را تازه گردان, و آنچه‌ از معانی کتابت تغییر یافته را زنده کن, و آنچه از احکامت دگرگون شده را آشکار ساز, تا دینت به وسیله او و به دست او شاداب, نوین, ناب و بی‌آلایش گردد آنچنان‌که شکی در آن نبوده و شبهه‌ای با آن نباشد, و باطل و بدعتی‌ همراه آن نماند.

[51] الطوسی, الشیخ ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی بن الحسن, مصباح المتهجد, ص408, بیروت, مؤسسه فقه الشیعه, لبنان چاپ الاولی, سال چاپ:1411 - 1991 م.

[52] الصدوق, ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای381ه), کمال الدین و تمام النعمه, ص514, تحقیق:علی اکبر الغفاری, ناشر:مؤسسه النشر الاسلامی (التابعه) لجماعه المدرسین قم, 1405ه, (مکتبه اهل بیت).



برگرداندن رای نادرست بر قرآن


در برخی روایات ما آمده است, امام مهدی (علیه‌السّلام) با برگرداندن رای و افکار نادرست مردم به کتاب الهی, قرآن را زنده می‌کند. همچنانکه در بیان حضرت علی (علیه‌السّلام) درباره امام مهدی (علیه‌السّلام) در این خصوص چنین نقل شده است:
(وَیَعْطِفُ الرَّاْیَ عَلَی الْقُرْآنِ اِذَا عَطَفُوا الْقُرْآنَ عَلَی الرَّاْیِ. وَ یُحْیِی مَیِّتَ الْکِتَابِ وَالسُّنَّهِ؛

[53] امام علی, نهج‌البلاغه, خطبه 138.

و رای را بقرآن بر می‌گرداند (مردم را از بکار بستن‌اندیشه‌های نادرست نهی و به رجوع به قرآن وا می‌دارد تا به دستور کتاب خدا رفتار نموده و مخالف آن را دور‌اندازند) زمانیکه مردم قرآن را به رای و‌اندیشه (خود) مبدّل کرده باشند (از قرآن چشم پوشیده امور را طبق‌اندیشه نادرست خود انجام دهند).)

بنابراین مراد از آوردن قرآن جدید, اصلاح افکار نادرست مردم بر اساس تعالیم قرآن است.

تصحیح قرائت قرآن


در زمان صدر اسلام, پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و اهل بیت و یا حتی صحابه نیز قرائت خاصی داشتند, لذا این احتمال وجود دارد که علاوه بر موارد فوق, وقتی حضرت مهدی (علیه‌السّلام) ظهور کند, قرائت صدر اسلام را در بین مردم رواج دهد چنانچه علمای اهل سنت نیز به این نوع قرائات اشاره کرده‌اند.

سخن ثعلبی


ثعلبی در این‌باره می‌نویسد:
(مالک یوم الدین) اختلف القرا فیه من عشره اوجه: الوجه الاول: مالک - بالالف وکسر الکاف - علی النعت وهو قرا ه النبی صلی الله علیه وسلم وابی بکر وعمر وعثمان وعلی وطلحه والزبیر وسعد وعبد الرحمن بن عوف وابن مسعود وابی بن کعب ومعاذ بن جبل وابن عباس وابی ذر وابی هریره وانس ومعاویه ومن التابعین واتباعهم عمر بن عبد العزیز ومحمد بن شهاب الزهری ومسلمه بن زید والاسود بن یزید وابو عبد الرحمن السلمی وسعید بن جبیر وابو رزین وابراهیم وطلحه بن عوف وعاصم بن ابی‌النجود و.... . بن عمر...
در قرائت (مالک یوم الدین) ده وجه وجود دارد وجه اول اینکه مالک با الف و با کسر کاف باشد که صفت باشد برای رب این قرائت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم), ابی‌بکر, عمر, عثمان, علی, طلحه, زبیر, سعد, عبدالرحمن بن عوف, ابن‌مسعود, ابی بن کعب, معاذ بن جبل, ابن‌عباس, ابی‌ذر, ابی‌هریره, انس, معاویه, از تابعین نیز عمر بن عبدالعزیز, محمد بن شهاب, مسلمه, اسود, ابوعبد الرحمان, سعید بن جبیر, ابورزین, ابراهیم, طلحه بن عوف, عاصم و ابن عمر, بود.

[54] الثعلبی النیسابوری, ابواسحاق احمد بن محمد بن ابراهیم (متوفای427ه), الکشف والبیان, ج1, ص112, تحقیق:الامام ابی‌محمد بن عاشور, مراجعه وتدقیق الاستاذ نظیر الساعدی, ناشر:دار احیا التراث العربی - بیروت, الطبعه:الاولی, 1422ه-2002م.



سخن قشیری


در تفسیر قشیری نیز به قرائت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در در خصوص آیه (فَرَوْحٌ وَرَیْحَانٌ) چنین اشاره شده است که حرف (ر) در (الروح) را با ضمه می‌خواندند.
وی می‌نویسد: وقیل: کانت قرا ه النبی (الرُّوح) بضم
گفته شده قرائت نبی در خصوص (الروح) با ضم را بوده است.

[55] القشیری النیسابوری الشافعی, ابوالقاسم عبد الکریم بن هوازن بن عبد الملک, (متوفای465ه), تفسیر القشیری المسمی لطائف الاشارات, ج3, ص528.



قرائت امیرالمومنین از قرآن


همچنین در خصوص قرائت حضرت علی (علیه‌السّلام) که دارای قرائت خاصی بود, چنین آمده است:

سخن نحاس


نحاس می‌نویسد: (فرهان مقبوضه) هذه قرا ه علی بن ابی‌طالب رضی الله عنه.
این نوع خواندن فرهان مقبوضه, قرائت حضرت علی (علیه‌السّلام) است.

[56] النحاس المرادی المصری, ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل (متوفای338ه), اعراب القرآن,, ج1, ص139.


و در جای دیگر می‌گوید: وهی المعروفه من قرا ه علی بن ابی‌طالب

[57] النحاس المرادی المصری, ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل (متوفای338ه), اعراب القرآن, ج4, ص112.


و یا در جای دیگر می‌نویسد: خاتمه مسک) وزعم ان هذه القرا ه قرا ه علی بن ابی‌طالب

[58] النحاس المرادی المصری, ابوجعفر احمد بن محمد بن اسماعیل (متوفای338ه), اعراب القرآن, ج5, ص113.



دیدگاه ثعلبی


ثعلبی نیز به قرائت حضرت علی (علیه‌السّلام) چنین اشاره می‌کند:
انَّ الذین فرَّقوا دینهم قرا حمزه والکسائی: فارقوا بالالف‌ای خرجوا من دینهم وترکوه وهی قرا ه علیّ بن ابی‌طالب کرّم

[59] الثعلبی النیسابوری, ابواسحاق احمد بن محمد بن ابراهیم (متوفای427ه), الکشف والبیان, ج4, ص210, تحقیق:الامام ابی‌محمد بن عاشور, مراجعه وتدقیق الاستاذ نظیر الساعدی, ناشر:دار احیا التراث العربی - بیروت, الطبعه:الاولی, 1422ه-2002م.



سخن شنقیطی


شنقیطی نیز در این خصوص می‌نویسد: (امرنا) بالتشدید. وهی قرا ه علی رضی الله عنه.

[60] الجکنی الشنقیطی, محمد الامین بن محمد بن المختار (متوفای 1393ه), اضوا البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن, ج3, ص77, تحقیق:مکتب البحوث والدراسات, ناشر:دار الفکر للطباعه والنشر, بیروت, 1415ه - 1995م.


بعد از اینکه مشخص شد قرائت خاص در زمان صدر اسلام متداول بوده است و این نوع قرائت نیز خللی در معنی قرآن ایجاد نمی‌کرده و تحریف نیز به حساب نمی‌آید, لازم است بیان شود که وقتی گفته می‌شود حضرت مهدی (علیه‌السّلام) قرآن جدیدی را می‌آورد, یکی از احتمالات در اینجا این است که حضرت قرائتی را که در زمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) مرسوم بوده را آشکار می‌کند چون مردمان بعدی با آن قرائت مانوس نیستند لذا فکر می‌کنند این قرآن جدیدی است.

خواندن قرآن با شان نزول


در روایات نقل شده است در زمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) وقتی قرآن نازل می‌شد, صحابه سعی می‌کردند قرآن را به همراه شان نزول قرائت کنند همچنان درباره آیه تبلیغ که در شان حضرت علی (علیه‌السّلام) نازل شده است, این چنین بوده است که نام حضرت را نیز در کنار خود آیه قرائت می‌کردند لذا احتمال دارد مراد از کتاب جدیدی که امام زمان (علیه‌السّلام) می‌آورد, قرات قرآن همراه با شان نزول است که در زمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسل

لینک کمکی