پاورپوینت شرف‌الدين پاني‌پتي بوعلي‌قلندر

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت شرف‌الدين پاني‌پتي بوعلي‌قلندر :


سیدپاورپوینت شرف‌الدين پاني‌پتي بوعلي‌قلندر




بوعلی قلندر, شرف الدین پانی پتی, از عارفان و شاعران شبه قاره در قرن هفتم و هشتم می‌باشد.

فهرست مندرجات

1 - القاب بوعلی
2 - نسب بوعلی
3 - پدر بوعلی
4 - مهاجرت پدر بوعلی به هند
5 - مادر پدر بوعلی
6 - ولادت بوعلی
7 - زادگاه بوعلی
8 - سکونت بوعلی در کرنال
9 - مهاجرت به دهلی برای تحصیل و تدریس
10 - گرایش به قلندری
11 - اساتید بوعلی در قونیه
12 - بوعلی و تبلیغ اسلام در پانی پت
13 - وفات و مدفن بوعلی
14 - اختلاف درباره سلسله طریقت بوعلی
14.1 - پیرو قطب الدین بختیار اوشی کاکی
14.2 - پیرو شیخ نظام الدین اولیا بداؤنی
14.3 - مشایخ سلسله چشتیه
14.4 - پیرو ابونجیب ضیا الدین سهروردی
14.5 - عدم تعلق سلسله خاصی
14.6 - سلسله اویسی
15 - ارتباط بوعلی با صوفیان عصر خود
16 - شاعر بودن بوعلی
17 - تخلص بوعلی در اشعارش
18 - تالیفات منظوم بوعلی
19 - ارادت پادشاهان هند به بوعلی
20 - فهرست منابع
21 - پانویس
22 - منبع


القاب بوعلی


قلندر لقب او بوده است,

[1] محمد علی مدرس تبریزی, ریحانه الادب, ج3, ص200, تهران 1369 ش.

او را قطب ابدال نیز دانسته‌اند.

نسب بوعلی


سلسله نسبش با چند واسطه به ابوحنیفه نعمان بن ثابت کوفی (متوفی 150) می‌رسد.

[2] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص190, لکهنو 1331/1913.



پدر بوعلی


برخی, به اشتباه, پدر وی را شیخ فخرالدّین عراقی صاحب لمعات دانسته‌اند, در حالی که پدر او سالار فخرالدین عراقی است.

مهاجرت پدر بوعلی به هند


سالار فخرالدین از موطن خود در نواحی کرمان به هند مهاجرت کرد و در شهر پانی پت اقامت گزید.

مادر پدر بوعلی


مادر او نیز, بی بی حافظ جمال, خواهر شاه محمد کرمانی از اسلاف شاه نعمت الله ولی, بوده است.

[3] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص171ـ172, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.

[4] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص175ـ176, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.

[5] غلام سرور لاهوری, خزینه الاصفیا, ج1, ص114, ج1, کانپور.



ولادت بوعلی


بوعلی قلندر در سال 602 یا 605 ولادت یافت.

[6] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص176, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.

[7] شرف الدین بوعلی قلندر, دیوان سیدشرف الدین بوعلی قلندر, مقدمه میرطاهر, ص5, چاپ میرطاهر, تهران 1360ش.



زادگاه بوعلی


درباره این‌که زادگاه او پانی پت بوده یا نه اختلاف هست.

[8] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص176, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.

[9] میر حسین دوست سنبهلی, تذکره حسینی, ج1, ص162, لکهنو 1875.



سکونت بوعلی در کرنال


وی گاه در پانی پت, گاه در کَرنال سکونت داشته است.

[10] رضا قلی بن محمد هادی هدایت, تذکره ریاض العارفین, ص97, چاپ سنگی تهران 1305.



مهاجرت به دهلی برای تحصیل و تدریس


بعد از گذراندن تحصیلات مقدماتی در پانی پت, برای ادامه تحصیل به دهلی رفت و در همان‌جا نیز به تدریس و ارشاد دینی مشغول شد.

[11] امین احمد رازی, هفت اقلیم, ج1, ص352, چاپ جواد فاضل, تهران.

[12] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص190, لکهنو 1331/1913.

[13] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص177, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.



گرایش به قلندری


بعدها, بر اثر جذبه‌های معنوی, از اشتغال به درس و بحث چشم پوشید, کتاب‌ها را در آب انداخت و قلندری پیشه کرد, به ممالک مختلف سفر کرد و از عرفا و بزرگان مختلف کسب فیض نمود.

اساتید بوعلی در قونیه


گفته‌اند مدتی در قونیه از محضر شمس تبریزی و مولوی استفاده کرد و از آنان خرقه گرفت.

[14] رضا قلی بن محمد هادی هدایت, تذکره ریاض العارفین, ص97, چاپ سنگی تهران 1305.

[15] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, مقدمه تفهیمی, ص21, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.

[16] عبدالحق بن سیف الدین محدث دهلوی, اخبار الاخیار فی اسرار الابرار, ج1, ص124, دهلی 1284.

[17] عبدالحی حسنی, نزهه الخواطر و بهجه المسامع و النواظر, ج2, ص4, حیدرآباد دکن 1382ـ1410/1962ـ1989.



بوعلی و تبلیغ اسلام در پانی پت


سپس بوعلی به پانی پت رفت و به ارشاد خلق و تبلیغ اسلام پرداخت.
در نتیجه مساعی او بسیاری از کافران و مشرکان به دین اسلام مشرف شدند.

[18] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص190, لکهنو 1331/1913.

[19] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص179, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.

[20] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, مقدمه تفهیمی, ص21, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.



وفات و مدفن بوعلی


بوعلی قلندر اواخر عمر را بیش‌تر در حالت سُکر و استغراق گذراند و در رمضان سال 723یا724 وفات یافت و در کرنال دفن شد, اما بعدها جسد او را به پانی پت انتقال دادند, ازینرو هر دو جا زیارتگاه مردم است.

[21] امین احمد رازی, هفت اقلیم, ج1, ص352, چاپ جواد فاضل, تهران.

[22] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص191, لکهنو 1331/1913.

[23] عبدالحق بن سیف الدین محدث دهلوی, اخبار الاخیار فی اسرار الابرار, ج1, ص125, دهلی 1284.

[24] عبدالحی حسنی, نزهه الخواطر و بهجه المسامع و النواظر, ج2, ص3, حیدرآباد دکن 1382ـ1410/1962ـ1989.



اختلاف درباره سلسله طریقت بوعلی


درباره سلسله طریقت بوعلی قلندر گزارش‌های متفاوتی هست؛

پیرو قطب الدین بختیار اوشی کاکی


بعضی وی را با چند واسطه, پیرو قطب الدین بختیار اوشی کاکی (متوفی 634),می‌دانند

پیرو شیخ نظام الدین اولیا بداؤنی


و برخی پیرو شیخ نظام الدین اولیا بداؤنی (متوفی 725) دانسته‌اند.

مشایخ سلسله چشتیه


بنابراین گزارش‌ها او از مشایخ سلسله چشتیه است, و شاخه‌ای از سلسله چشتیه به نام قلندر شاهی را به او نسبت می‌دهند.

[25] غلام سرور لاهوری, خزینه الاصفیا, ج1, ص326, ج1, کانپور.

[26] غلامعلی آریا, طریقه چشتیّه در هند و پاکستان, ج1, ص185, تهران 1365ش.

[27] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص191, لکهنو 1331/1913.

[28] رضا قلی بن محمد هادی هدایت, تذکره ریاض العارفین, ص97, چاپ سنگی تهران 1305.



پیرو ابونجیب ضیا الدین سهروردی


به روایتی دیگر, از طریق شمس تبریزی, مرید شیخ قطب الدین ابهری (متوفی 577), جانشین ابونجیب ضیا الدین سهروردی, بوده است.

[29] عبدالحی حسنی, نزهه الخواطر و بهجه المسامع و النواظر, ج2, ص3, حیدرآباد دکن 1382ـ1410/1962ـ1989.



عدم تعلق سلسله خاصی


اما صحت هیچ‌کدام از این اقوال به اثبات نرسیده و وی گویا به سلسله خاصی تعلق نداشته است.

[30] عبدالحق بن سیف الدین محدث دهلوی, اخبار الاخیار فی اسرار الابرار, ج1, ص124, دهلی 1284.

[31] اردو دائره معارف اسلامیه, لاهور 1384ـ1410/1964ـ1989, ذیل (ابوعلی (بوعلی) قلندر) (از نورالحسن).



سلسله اویسی


همچنین او به طریق اویسی از رسول اکرم صلّی اللّه علیه وآله وسلّم و حضرت علی علیه‌السلام کسب فیض کرده است.

[32] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, مقدمه تفهیمی, ص20, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.

[33] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص180, چاپ محمد باقر, لاهور 1965.



ارتباط بوعلی با صوفیان عصر خود


به گزارش برخی تذکره نویسان و مورخان, بوعلی قلندر با برخی صوفیه آن دوره, مانند لعل شهباز قلندر, ضیا الدین سنامی, شمس الدین ترک پانی پتی و شیخ جلال الدین کبیرالاولیا پانی پتی مصاحبت و ملاقات کرده است.

شاعر بودن بوعلی


وی با امیر خسرو دهلوی نیز اشعاری رد و بدل می‌کرد.

[34] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, مقدمه تفهیمی, ص25, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.

[35] عبدالحق بن سیف الدین محدث دهلوی, اخبار الاخیار فی اسرار الابرار, ج1, ص125, دهلی 1284.

[36] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص189, لکهنو 1331/1913.

[37] الله دیابن عبدالرحمان چشتی عثمانی, سیر الاقطاب, ج1, ص191, لکهنو 1331/1913.

[38] احمد علی هاشمی سندیلوی, تذکره مخزن الغرائب, ج2, ص761ـ 762, چاپ محمد باقر, لاهور 1968ـ1970.



علامه محمد اقبال لاهوری در آثار خود مخصوصاً مثنویات اسرارخودی و رموز بی خودی بارها از بوعلی قلندر و مقام روحانی او یاد کرده و از اشعار وی بهره جسته است.

[39] غلام سرور لاهوری, خزینه الاصفیا, ج1, ص28ـ 29, ج1, کانپور.

[40] غلام سرور لاهوری, خزینه الاصفیا, ج1, ص143, ج1, کانپور.

[41] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, مقدمه تفهیمی, ص56 ـ55, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.


بوعلی قلندر در نظم و نثر پارسی استاد بود.
او در شبه قاره هند, اولین شاعری است که در نعت پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه وآله وسلّم شعر گفته است.

[42] سعید نفیسی, تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پایان قرن دهم هجری, ج1, ص197, تهران 1363 ش.

[43] آن ماری شیمل, ابعاد عرفانی اسلام, ج1, ص553 ـ 554, ترجمه عبدالرحیم گواهی, تهران 1374 ش.



تخلص بوعلی در اشعارش


در اشعارش (شرف), (بوعلی) و (قلندر) تخلص می‌کرد.

[44] محمد محسن آقا بزرگ طهرانی, الذریعه الی تصانیف الشیعه, ج9, قسم 2, ص516, چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی, بیروت 1403/1983.

[45] شرف الدین بوعلی قلندر, دیوان سیدشرف الدین بوعلی قلندر, ص11, چاپ میرطاهر, تهران 1360ش.

[46] شرف الدین بوعلی قلندر, دیوان سیدشرف الدین بوعلی قلندر, ص23, چاپ میرطاهر, تهران 1360ش

.

تالیفات منظوم بوعلی


مهمترین تألیفات منظوم او به این قرار است: دیوان, مجموعه قصاید, غزلیات و رباعیات به فارسی که به زبان اردو و پنجابی نیز ترجمه و چاپ شده, و حبیب الله مظهر نظامی و شیخ عطا محمد نظامی شرحی به عنوان مفتاح الغیب بر آن نوشته‌اند

[47] احمد منزوی, فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان, ج7, ص387, اسلام آباد 1362ـ1370 ش.

[48] احمد منزوی, فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان, ج9, ص2136ـ2137, اسلام آباد 1362ـ1370 ش.

سه مثنوی به فارسی که آن‌ها را شبیه مثنوی مولوی و به همان وزن سروده

[49] سعید نفیسی, تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پایان قرن دهم هجری, ج1, ص197, تهران 1363 ش.

و گاه ابیاتی از آن و همچنین از مثنوی منطق الطیر عطار را تضمین کرده است.

[50] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, ج1, ص82 ـ 88, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.

[51] شرف الدین بوعلی قلندر, مثنوی معروف به گل و بلبل, ج1, ص104, چاپ ساجدالله تفهیمی, لاهور 1399/1979.


مجموعه اشعار فارسی او با نام کلام قلندری در حیدرآباد دکن چاپ شده, و مثنوی سوم این مجموعه با نام گل و بلبل به تصحیح, تحشیه و مقدمه ساجدالله تفهیمی و همچنین در گنجینه عرفان

[52] احمد منزوی, فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان, ج7, ص384ـ385, اسلام آباد 1362ـ1370 ش.

به چاپ رسیده است.

[53] دائره المعارف بزرگ اسلامی, زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی, ذیل (ابوعلی قلندر پانی پتی), تهران 1367 ش, ذیل (ابوعلی قلندر پانی پتی) (از عارف نوشاهی).


چند دوبیتی به زبان هندی نیز از او در دست است.

[54] احمد علی خیرآبادی, قصر عارفان, ج1, ص181, چاپ محمد

لینک کمکی