پاورپوینت شرف‌الدين جواني

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت شرف‌الدين جواني :


ابوعلی شرف‌الدین‌ محمد بن‌ اسعد حسینی‌ جوانی




جَوّانی, ابوعلی‌ شرف‌الدین‌ محمد بن‌ اسعد بن‌ علی‌ حسینی‌, نقیب‌, نسب‌شناس‌, شاعر, جغرافیانگار و مورخ ‌ سده ششم ‌است.

فهرست مندرجات

1 - لقب
2 - نسب
3 - فضایل
4 - نقد نسب
5 - تولد و محل زندگی
6 - تحصیل
7 - شاگردان
8 - طعن
9 - مذهب
10 - تالیفات
11 - وفات
12 - آثار
12.1 - دیگر کتاب جوانی
13 - فهرست منابع
14 - پانویس
15 - منبع


لقب


نسبت‌ جوّانی‌ را برخی‌ بدون‌ تشدید ضبط‌ کرده‌اند.

[1] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص178, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.


صَفَدی ‌ از او با لقب ‌ رشیدالدین‌ و نسبت ‌ مازندرانی ‌ یاد کرده‌,

[2] صفدی‌, الوافی, ج2, ص202.

اما ظاهراً وی‌ را با ابن‌شهر آشوب‌ (متوفی‌ 588) خلط‌ کرده‌ است‌.

[3] ابن‌صابونی‌, ج1, ص‌100, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).


به‌گفته یاقوت‌ حموی ‌, جَوّانیه‌ ــ که‌ محمد بن‌ اسعد جوّانی‌ و دیگر اشراف‌ علوی‌ بنوجوّانی‌ بدانجا منسوب‌اند ــ جا یا روستایی‌ نزدیک‌ مدینه ‌ بوده‌ است‌.

[4] یاقوت‌ حموی‌, کتاب‌ معجم‌البلدان, ج2, ص137, چاپ‌ فردیناند ووستنفلد, لایپزیگ‌ 1866ـ1873, چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.


گفته‌ می‌شود که‌ صلاح‌الدین‌ ایوبی‌ , جوّانیه‌ را به‌ نام‌ محمد جوّانی‌ توقیع ‌ کرد و او کسی‌ را به‌ نیابت ‌ بدانجا فرستاد تا آن‌ را برای‌ وی‌ بهره‌برداری‌ کند.

[5] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص178, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

[6] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص101, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[7] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, ج1, ص308, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.



نسب


بنا بر تبارنامه‌ای ‌ که‌ کتب ‌ انساب ‌ و تراجم ‌ ذکر کرده‌اند, نسب‌ جوّانی‌ به‌ عبیداللّه‌ اعرج‌ بن‌ حسین‌ اصغر , نواده امام‌ زین‌العابدین ‌ علی‌ بن‌ حسین‌ علیهماالسلام‌, می‌رسد و نسبت‌ حسینی ‌, علوی ‌ و عُبَیدلی‌ (عَبدلی‌) از همین‌ جاست‌.

[8] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص177, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

[9] ابن‌عنبه‌, عمده الطالب‌ فی‌ انساب‌ آل‌ ابی‌طالب‌, ج1, ص318ـ 320, چاپ‌ محمدحسن‌ آل‌ طالقانی‌, نجف‌ 1380/1961.

[10] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, ج1, ص307, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.

[11] صفدی‌, الوافی, ج2, ص202.


غسانی ‌, مؤلف ‌ العَسجدالمسبوک ‌,

[12] اسماعیل‌ بن‌ عباس‌ غسانی‌, العسجد المسبوک‌ و الجوهر المحکوک‌ فی‌ طبقات‌ الخلفا و الملوک, ج1, ص‌220, چاپ‌ شاکر محمود عبدالمنعم‌, بغداد 1395/1975.

وی‌ را حسنی ‌ خوانده‌ که‌ خطاست‌.
به ‌گفته عمادالدین‌ کاتب‌ , پدر جوّانی‌ در اصل‌ اهل‌ موصل ‌ بود که‌ به‌ مصر مهاجرت‌ کرد و در آن‌جا سکنا گزید.

فضایل


وی‌ عالمی ‌ نحوی ‌ و ادیب ‌ و شاعر بود و ظاهراً به‌ منصب ‌ قضاوت ‌ رسید

[13] محمد بن‌ محمد عمادالدین‌ کاتب‌, خریده القصر و جریده العصر, ج1, ص119ـ120, قسم‌ شعرا مصر, چاپ‌ احمد امین‌ و دیگران‌, قاهره‌ (1951).

[14] یاقوت‌ حموی‌, معجم‌الادبا , ج2, ص645, چاپ‌ احسان‌ عباس‌, بیروت‌ 1993.

[15] یاقوت‌ حموی‌, کتاب‌ معجم‌البلدان, ج2, ص645, چاپ‌ فردیناند ووستنفلد, لایپزیگ‌ 1866ـ1873, چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.

[16] علی‌ بن‌ یوسف‌ قفطی‌, المحمدون‌ من‌ الشعرا و اشعارهم‌, ج1, ص206, چاپ‌ ریاض‌ عبدالحمید مراد, دمشق‌ 1395/1975.


شهرت ‌ او (نحوی‌) بوده‌ است‌

[17] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج2, ص80, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

و از این‌رو جوّانی‌ را ابن ‌نحوی‌

[18] یاقوت‌ حموی‌, کتاب‌ معجم‌البلدان, ج3, ص899, چاپ‌ فردیناند ووستنفلد, لایپزیگ‌ 1866ـ1873, چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.

[19] ابن‌شاکر کتبی‌, فوات‌ الوفیات, ج1, ص294, چاپ‌ احسان‌ عباس‌, بیروت‌ 1973ـ1974.

نیز خوانده‌اند.

نقد نسب


برخی‌, همچون‌ تاج‌الدین‌ رَمْلی‌ نسّابه‌, تبارنامه جوّانی‌ را ساختگی‌ خوانده‌اند.
بنا به‌ گفته وی‌ جد و نیای‌ اعلای‌ جوّانی‌ در کرانه مغرب ‌ می‌زیستند و از آن‌جا به‌ بِجایه‌ و سپس‌ به‌ مصر نقل‌ مکان‌ کردند.
اسعد در آن‌جا ادعای‌ شرافت ‌ و انتساب‌ به‌ فاطمیان ‌ مصر کرد.
او با دختر جوهرِ صقلّی‌ ازدواج‌ کرد و صاحب‌ پسری‌ به‌ نام‌ محمد شد.
محمد نام‌ جدش‌, یحیی‌, را به‌ علی‌ تغییر داد و به‌ نام‌ پدرش‌ همزه‌ افزود و بعداً به‌ مقام‌ نقابت ‌ رسید.

[20] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج2, ص‌80 ـ81, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.


ابن‌عنبه ‌ نیز از طعن ‌ در نسب‌ جوّانی‌ گزارش‌ کرده‌, اما افزوده‌ که‌ به‌ عقیده برخی‌, اسعد پدر محمد نسّابه‌, غیر از (اسعد) ی‌ است‌ که‌ عُمَری‌ در المَجدی‌ ذکر کرده‌ است‌.

[21] ابن‌عنبه‌, ج1, ص239, عمده الطالب‌ فی‌ انساب‌ آل‌ ابی‌طالب‌, چاپ‌ محمدحسن‌ آل‌ طالقانی‌, نجف‌ 1380/1961.


ابن‌عدیم‌ هم‌ اگرچه‌ از طعن‌ در نسب‌ جوّانی‌ یاد کرده‌, اما گفتار وی‌ نشان‌ می‌دهد که‌ این‌ مطلب‌ را ناشی‌ از برخوردی‌ خصمانه ‌ و متقابل‌ با جوّانی‌ می‌دانسته‌ است‌.

[22] ابن‌عدیم‌, بغیه الطلب‌ فی‌ تاریخ‌ حلب‌, ج‌ 3, ص1328, چاپ‌ سهیل‌ زکار, بیروت‌ (1408/1988).



تولد و محل زندگی


جوّانی‌ در جمادی‌الاولی‌ 525 در مصر به‌دنیا آمد و همان‌جا پرورش‌ یافت‌

[23] علی‌ بن‌ یوسف‌ قفطی‌, المحمدون‌ من‌ الشعرا و اشعارهم‌, ج1, ص206, چاپ‌ ریاض‌ عبدالحمید مراد, دمشق‌ 1395/1975.

[24] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص177, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

از این‌رو, برخی‌ مورخان ‌ به‌ او نسبت‌ مصری‌ داده‌اند.

[25] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, ج1, ص307‌, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.

[26] صفدی‌, الوافی, ج2, ص202.



تحصیل


وی‌ نزد پدرش‌ و استادانی‌ فقیه ‌ و محدّث‌ و ادیب ‌ و لغوی ‌ دانش‌ آموخت‌.

[27] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص177ـ 178, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

[28] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص‌100ـ101, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[29] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, ج1, ص307, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.

[30] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص306ـ307, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.


جوّانی‌ در مصر به‌ تعلیم ‌ و تحدیث ‌ پرداخت‌,

[31] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص139, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[32] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص299, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

به‌ دمشق ‌ و حلب ‌ سفر کرد و در آن‌جا نیز حدیث ‌ گفت‌.

[33] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص‌101, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[34] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص189, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).



شاگردان


شاگردان ‌ بسیاری‌ نزد او دانش‌ آموخته‌ و از وی‌ روایت ‌ کرده‌اند.

[35] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص‌82 ـ83, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[36] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص101, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[37] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص139, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[38] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص188ـ189, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[39] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص298ـ299, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[40] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج2, ص128, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

[41] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص307, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

[42] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج7, ص145, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

[43] محمدمحسن‌ آقابزرگ‌ طهرانی‌, طبقات‌ اعلام‌ الشیعه: الثقات‌ العیون‌ فی‌ سادس‌ القرون‌, ج1, ص249, چاپ‌ علی‌نقی‌ منزوی‌, بیروت‌ 1392/1972.



طعن


با وجود این‌, برخی‌ جوّانی‌ را در روایت‌ جرح ‌ کرده‌اند.
منذری ‌ اگرچه‌ می‌گوید که‌ استادان ‌ ما از وی‌ روایت‌ کرده‌اند,

[44] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج‌ 1, ص178, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

دیگران‌ به‌ نقل‌ از منذری‌ گفته‌اند که‌ ( اصول ‌) سماعات ‌ وی‌ بیشتر تاریک ‌ و مخدوش ‌ است‌ و استادان‌ ما به‌ حدیث ‌ وی‌ اعتماد نمی‌کرده‌اند.

[45] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص308, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

[46] ابن‌حجر عسقلانی‌, لسان‌المیزان‌, ج5, ص75, حیدرآباد دکن‌ 1329ـ1331, چاپ‌ افست‌ بیروت‌ 1390/ 1971.


قفطی ‌ وی‌ را به‌ سبب‌ پرنویسی‌ در مظانّ کذب ‌

[47] علی‌ بن‌ یوسف‌ قفطی‌, المحمدون‌ من‌ الشعرا و اشعارهم‌, ج1, ص206, چاپ‌ ریاض‌ عبدالحمید مراد, دمشق‌ 1395/1975.

و رشید عطار روایت‌ او را جای‌ تأمل‌ دانسته‌ است‌.

[48] ابن‌حجر عسقلانی‌, لسان‌المیزان‌, ج5, ص74ـ75, حیدرآباد دکن‌ 1329ـ1331, چاپ‌ افست‌ بیروت‌ 1390/ 1971.

ابن‌حجر عسقلانی ‌ پاره‌ای‌ اشکالات ‌ و ایرادات ‌ را در تألیفات ‌ جوّانی‌ یاد کرده‌ است‌.

[49] ابن‌حجر عسقلانی‌, لسان‌المیزان‌, ج5, ص74ـ75, حیدرآباد دکن‌ 1329ـ1331, چاپ‌ افست‌ بیروت‌ 1390/ 1971.



صفدی‌

[50] صفدی‌, الوافی, ج2, ص202.

او را عالمی‌ شیعی ‌ دانسته‌ و غسانی ‌

[51] اسماعیل‌ بن‌ عباس‌ غسانی‌, العسجد المسبوک‌ و الجوهر المحکوک‌ فی‌ طبقات‌ الخلفا و الملوک, ج1, ص220, چاپ‌ شاکر محمود عبدالمنعم‌, بغداد 1395/1975.

وی‌ را زیدی ‌ خوانده‌ است‌.

مذهب


جوّانی‌ در جزوه‌ای ‌ طرق‌ حدیث ‌ ردّ شمس‌ برای‌ امام‌ علی ‌ علیه‌السلام‌ را گرد آورده‌ است‌,

[52] ابن‌حجر عسقلانی‌, لسان‌المیزان‌, ج5, ص76, حیدرآباد دکن‌ 1329ـ1331, چاپ‌ افست‌ بیروت‌ 1390/ 1971.

لیکن‌ به‌ نظر می‌رسد که‌ وی‌ به‌ تشیع ‌ تمایل‌ داشته‌؛ چه‌, از اظهار مذهب ‌ سنّت‌ نیز خودداری‌ نمی‌کرده‌ است‌.

تالیفات


وی‌ برای‌ عادل‌ ایوبی‌ کتابی‌ به‌ نام‌ غیض‌ اولی‌ الرفض‌ و المطر فی‌ فضل‌ من‌ یکنّی‌ ابابکر تألیف ‌ کرد که‌ با شرح‌ حال‌ ابوبکر آغاز و با شرح‌ حال‌ عادل‌ ایوبی‌ (کنیه‌اش‌ ابوبکر) پایان‌ می‌یافت‌

[53] ابن‌حجر عسقلانی‌, لسان‌المیزان‌, ج5, ص76, حیدرآباد دکن‌ 1329ـ1331, چاپ‌ افست‌ بیروت‌ 1390/ 1971.

[54] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص307ـ 308, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.


با این‌ حال‌, از میان‌ منابع ‌ کهن ‌, تنها مقریزی ‌

[55] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص306, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

از جوّانی‌ با نسبت‌ مالکی‌ یاد کرده‌ است‌ که‌ برخی‌ منابع‌ معاصر آن‌ را تکرار کرده‌اند, از این‌رو, چنین‌ نسبتی‌ تردیدآمیز می‌نماید.
جوّانی‌ در مصر چندی‌ نقیب ‌ اشراف ‌ شد که‌ مقام‌ رسمی‌ دولتی‌ بود.

[56] محمد بن‌ محمد عمادالدین‌ کاتب‌, خریده القصر و جریده العصر, ج1, ص117, قسم‌ شعرا مصر, چاپ‌ احمد امین‌ و دیگران‌, قاهره‌ (1951).

[57] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج‌ 1, ص178, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

[58] علی‌ بن‌ یوسف‌ قفطی‌, المحمدون‌ من‌ الشعرا و اشعارهم‌, ج1, ص206, چاپ‌ ریاض‌ عبدالحمید مراد, دمشق‌ 1395/1975.

[59] ابن‌صابونی‌, ج1, ص99, تعلیقه مصطفی‌ جواد, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).



وفات


بیشتر منابع‌ مرگ ‌ جوّانی‌ را در 588 یاد کرده‌اند

[60] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص177, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

[61] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, ج1, ص292, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.

[62] ابن‌حجر عسقلانی‌, لسان‌المیزان‌, ج5, ص74, حیدرآباد دکن‌ 1329ـ1331, چاپ‌ افست‌ بیروت‌ 1390/ 1971.

اما, به‌ نوشته مقریزی‌,

[63] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص308, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

وی‌ در 18 شوال ‌ 598 در مصر درگذشت‌.
جوّانی‌ شعری ‌ ناب‌ و نیکو داشته‌

[64] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص101, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

[65] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص308, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

[66] غسانی‌, ص‌220, اسماعیل‌ بن‌ عباس‌ غسانی‌, العسجد المسبوک‌ و الجوهر المحکوک‌ فی‌ طبقات‌ الخلفا و الملوک, چاپ‌ شاکر محمود عبدالمنعم‌, بغداد 1395/1975

اشعار بسیاری‌ در ستایش‌ بزرگان ‌ و امرای ‌ روزگار خود سروده‌ که‌ پاره‌ای‌ از آن‌ها باقی‌ است‌

[67] محمد بن‌ محمد عمادالدین‌ کاتب‌, خریده القصر و جریده العصر, ج1, ص117ـ119, قسم‌ شعرا مصر, چاپ‌ احمد امین‌ و دیگران‌, قاهره‌ (1951).

[68] علی‌ بن‌ یوسف‌ قفطی‌, المحمدون‌ من‌ الشعرا و اشعارهم‌, ج1, ص207, چاپ‌ ریاض‌ عبدالحمید مراد, دمشق‌ 1395/1975.

[69] ابن‌صابونی‌, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, ج1, ص101ـ104, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).

اما, عمده شهرت ‌ وی‌ به‌ سبب‌ علم ‌ و احاطه او به‌ انساب ‌ است‌ و همین‌, وی‌ را شایسته عنوان‌ نسّابه ‌ و علامه نسب ‌ در عصر خویش‌ و یگانه روزگار در این‌ دانش ‌ ساخته‌ بوده‌ است‌.

[70] محمد بن‌ محمد عمادالدین‌ کاتب‌, خریده القصر و جریده العصر, ج1, ص117, قسم‌ شعرا مصر, چاپ‌ احمد امین‌ و دیگران‌, قاهره‌ (1951).

[71] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, ج1, ص307, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.



آثار


از هجده‌ عنوان ‌ کتاب‌ جوّانی‌ که‌ مقریزی‌

[72] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص307ـ 308, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

ذکر کرده‌ است‌ بیشتر آن‌ها به‌ انساب‌ اختصاص‌ دارد.
او علم‌ انساب ‌ را از شریف‌ ثقه الدوله‌ ابوالحسین‌ یحیی‌ بن‌ محمد بن‌ حیدره‌ حسینی‌ ارقطی‌ فراگرفت‌.

[73] عبدالعظیم‌ بن‌ عبدالقوی‌ منذری‌, التکمله لوفیات‌ النقله, ج1, ص178, چاپ‌ بشار عواد معروف‌, بیروت‌ 1401/ 1981.

[74] محمد بن‌ احمد ذهبی‌, تاریخ‌ الاسلام‌ و وفیات‌ المشاهیر و الاعلام‌, ج1, ص307, چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمری‌, حوادث‌ و وفیات‌ 581ـ590 ه, بیروت‌ 1417/1996.


زمینه دیگر علم‌ و علایق ‌ جوّانی‌ تاریخ‌ بود.
ابن‌جُمَّیزی‌ کتاب‌ السیره را از آغاز نزد جوّانی‌ خواند.
جوّانی‌ این‌ کتاب‌ را از ابن‌رفاعه‌ روایت‌ می‌کرد.

[75] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص307, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.


از کتابهای‌ جوّانی‌ با عنوان‌ شجره رسول‌اللّه ‌ یا الشجره المحمدیه در باره نسبنامه پیامبر اکرم‌ و خاندان ‌ او با یادکردی‌ مختصر از حوادث‌ تاریخی‌, و نیز التحفه الشریفه و الطُرفه المُنیفه در باره مهم‌ترین‌ رویدادهای‌ تاریخی‌ در زندگانی‌ پیامبر اکرم‌ و صحابه ‌, چند نسخه خطی ‌ باقی‌ است‌.

[76] تعلیقه مصطفی‌ جواد, ابن‌صابونی‌, ج1, ص‌100, تکمله اکمال‌ الاکمال‌ فی‌ الانساب‌ و الاسما و الالقاب, چاپ‌ مصطفی‌ جواد, بغداد (1377/1957).


یاقوت‌ حموی‌,

[77] یاقوت‌ حموی‌, معجم‌الادبا , ج2, ص784ـ785, چاپ‌ احسان‌ عباس‌, بیروت‌ 1993.

ابن‌خلّکان‌ ,

[78] ابن‌خلّکان, وفیات الاعیان وأنبا أبنا الزمان‌, ج‌ 3, ص152.

ابن‌شاکر کتبی‌,

[79] ابن‌شاکر کتبی‌, فوات‌ الوفیات, ج‌ 1, ص294, چاپ‌ احسان‌ عباس‌, بیروت‌ 1973ـ1974.

مقریزی‌

[80] احمد بن‌ علی‌ مقریزی‌, کتاب‌ المقفی‌ الکبیر, ج5, ص‌430ـ431, چاپ‌ محمد یعلاوی‌, بیروت‌ 1411/1991.

و ابن‌تغری‌ بردی ‌

[81] ابن‌تغری‌ بردی‌, المنهل‌ الصافی‌, ج4, ص188ـ189, ج4, چاپ‌محمد محمدامین‌, قاهره‌ 1986.

مطالبی‌ تاریخی‌ از دستنوشته‌ها و آثار جوّانی‌ نقل‌ کرده‌اند.
جوّانی‌ به‌ جغرافیا , به‌ ویژه‌ وصف‌ مصر , نیز آگاه‌ بود.
یاقوت‌حموی‌ از کتاب‌ النقط‌ لمعجم ‌ (بِعَجم‌) ما اُشکِلَ علیه‌ من‌الخطط‌ جوّانی‌ مطالبی‌ در باره فسطاط‌ و جغرافیای‌ تاریخی‌ مصر نقل‌ کرده‌ است‌.

[82] یاقوت‌ حموی‌, کتاب‌ معجم‌البلدان, ج1, ص378, چاپ‌ فردیناند ووستنفلد, لایپزیگ‌ 1866ـ1873, چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.

[83] یاقوت‌ حموی‌, کتاب‌ معجم‌البلدان, ج3, ص‌899 ـ 901, چاپ‌ فردیناند ووستنفلد, لایپزیگ‌ 1866ـ1873, چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.


مقریزی‌ نیز, ضمن‌ کتابهایی‌ که‌ در باره بخش‌ها و نواحی‌ مصر تألیف

لینک کمکی